Sen jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, zwłaszcza dla dzieci, które są w okresie intensywnego rozwoju fizycznego i umysłowego. Wpływ snu na zdrowie i rozwój dziecka jest niezwykle istotny, zwłaszcza jeśli chodzi o naukę i osiągnięcia szkolne. W dzisiejszym wpisie przyjrzymy się, dlaczego sen odgrywa kluczową rolę w procesie nauki u dzieci oraz jakie są najlepsze praktyki, by zapewnić dzieciom odpowiednią ilość i jakość snu.

Wpływ snu na proces nauki

Badania naukowe jednoznacznie wskazują na istotny wpływ snu na procesy uczenia się i zapamiętywania u dzieci. W czasie snu dochodzi do konsolidacji pamięci, co oznacza, że informacje z pamięci krótkotrwałej są przekształcane i przenoszone do pamięci długotrwałej. To właśnie wtedy mózg przetwarza i organizuje zdobyte podczas dnia informacje, co ma kluczowe znaczenie dla zapamiętywania materiału szkolnego.

Ponadto sen wpływa na zdolność rozwiązywania problemów, elastyczność poznawczą oraz twórcze myślenie u dzieci. Dzieci, które mają wystarczającą ilość snu, są bardziej skupione, kreatywne i skuteczne w rozwiązywaniu zadań wymagających logicznego myślenia.

Negatywny wpływ braku snu

Brak snu może znacząco zaburzyć funkcjonowanie mózgu u dzieci. Dzieci, które nie śpią wystarczająco, mogą mieć trudności z przetwarzaniem informacji, co prowadzi do gorszej koncentracji, uwagi i pamięci. To z kolei przekłada się na osiągnięcia szkolne, ponieważ dziecko ma trudności w przyswajaniu i utrwalaniu wiedzy.

Niedobór snu może również wpłynąć negatywnie na emocje i zachowanie dziecka. Dzieci niewyspane mogą być bardziej drażliwe, rozdrażnione oraz mieć problemy z radzeniem sobie ze stresem szkolnym. To wszystko wpływa na ich relacje z rówieśnikami oraz na motywację do nauki.

Ilość snu potrzebna dzieciom

Ilość snu potrzebna dzieciom zależy od ich wieku i indywidualnych potrzeb. Ogólnie przyjmuje się, że noworodki potrzebują około 16 godzin snu na dobę, niemowlęta około 14 godzin, przedszkolaki około 12 godzin, dzieci w wieku szkolnym około 10 godzin, a nastolatki około 9 godzin. Ważne jest jednak, aby obserwować dziecko i dostosowywać ilość snu do jego potrzeb. Jeśli dziecko jest radosne, skoncentrowane i łatwo się uczy, to znak, że ma odpowiednią ilość snu. Natomiast marudne, ospałe i problemy w nauce mogą świadczyć o niedoborze snu.

Poprawa jakości snu u dzieci

Aby poprawić jakość snu u dzieci, warto wprowadzić kilka prostych nawyków:

  • Ustalanie regularnego rytmu snu: Dzieci powinny chodzić spać i budzić się o stałych porach, nawet w weekendy.
  • Przyjazne środowisko do spania: Zadbajmy o odpowiednią temperaturę, ciemność i ciszę w pokoju dziecka.
  • Ograniczanie stymulujących bodźców przed snem: Unikajmy telewizji, komputera czy gier tuż przed snem, zastępując je relaksującymi aktywnościami.
  • Relaksujące rytuały przed snem: Czytanie, słuchanie muzyki czy medytacja mogą pomóc dziecku uspokoić się przed snem.
  • Aktywność fizyczna i społeczna: Wprowadzajmy regularne ćwiczenia i aktywności, ale nie tuż przed snem.
  • Unikanie długich drzemek: Jeśli dziecko potrzebuje drzemki, nie powinna trwać dłużej niż 20-30 minut i nie mieć miejsca po godzinie 15:00.
  • Rozwiązywanie problemów: Rozmawiajmy z dzieckiem o jego uczuciach i problemach, pomagając mu radzić sobie ze stresem.

Związek między snem a wynikami szkolnymi

Badania jednoznacznie potwierdzają, że sen ma istotny wpływ na wyniki szkolne u dzieci. Dzieci, które śpią wystarczająco, osiągają lepsze wyniki w testach umiejętności czytania, pisania i matematyki. Sen ma również wpływ na motywację do nauki, samoocenę oraz postawę

Bibliografia

  1. Dewald, J. F., Meijer, A. M., Oort, F. J., Kerkhof, G. A., & Bögels, S. M. (2010). The influence of sleep quality, sleep duration and sleepiness on school performance in children and adolescents: A meta-analytic review. Sleep Medicine Reviews, 14(3), 179–189.
  2. Galland, B. C., Spruyt, K., Dawes, P., McDowall, P. S., Elder, D., & Schaughency, E. (2015). Effect of Sleep-disordered Breathing Severity on Cognitive Performance Measures in a Large Community Cohort of Young School-aged Children. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 192(6), 739–745.
  3. Gialamas, A., Sawyer, A., Mittinty, M., Zubrick, S., Lynch, J., & Rigney, G. (2021). Sleep-Related Breathing Problem Trajectories Across Early Childhood and Academic Achievement-Related Performance at Age Eight. Frontiers in Psychology, 12, 661156.
  4. Meijer, A. M., Habekothé, H. T., & Van Den Wittenboer, G. L. (2000). Time in bed, quality of sleep and school functioning of children. Journal of Sleep Research, 9(2), 145–153.
  5. Paiva Tavares Da Silva, C., De Mello-Filho, J., Tufik, S., & Moreira Antunes Hong, V. (2017). Sleep habits, academic performance, and the adolescent brain structure. Scientific Reports, 7(1), 41678.
  6. Urschitz M.S., Guenther A., Eggebrecht E., Wolff J., Urschitz-Duprat P.M., Schlaud M., Poets C.F.. (2003). Snoring, intermittent hypoxia and academic performance in primary school children. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 168(4), 464–468.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *